Lumturia – paaftësia e subjektit për t’u përballur me pasojat e dëshirës së tij


Nga: Slavoj Zizek, The Puppet and the Dwarf: The Perverse Core of Christianity
Përktheu: Arlind Manxhuka

Lumturia pra, për ta vënë në terma të Badiou-së, nuk është një kategori e së vërtetës, por një kategori e Qenies së thjeshtë, dhe, si e tillë, e hutuar, e papërcaktuar,  kujtojmë këtu përgjigjen proverbiale të një imthi gjerman  “romancën emocionuese të ortodoksisë” i cili, kur u pyet “A jeni të lumtur ?,” u përgjigj: “Po, po, unë jam shumë i lumtur, aber nicht glücklich bin ich…”). Kjo është një kategori pagane sepse sipas paganëve qëllimi i jetës është për të jetuar një jetë të lumtur (ideja e të jetuarit “në lumturi ” është një version i kristianizuar i paganizmit), dhe përvoja fetare apo veprimtaria politike e tyre është konsideruar si një formë më e lartë e lumturisë (shih Aristotelin) –s’është çudi që vetë Dalai Lama ka pasur sukses të tillë kohët e fundit duke predikuar ungjillin e lumturisë në mbarë botën, dhe nuk është çudi që ai ka gjetur përgjigjen më të madhe pikërisht në Shtetet e Bashkuara, perandoria e fundit e (ndjekja e) lumturisë. . . . Me pak fjalë, “lumturia” është një kategori e parimit të kënaqësisë, dhe çfarë dëmton atë është këmbëngulja në të Përtejshmen e parimit të kënaqësisë.

Në kuptimin të ngushtë Lakanian të fjalës, ne duhet pra të parashtrojmë se “lumturia” mbështetet në paaftësinë e subjektit ose papërgatitjen e plotës për t’u përballur me pasojat e dëshirës së saj: çmimi i lumturisë është që subjekti mbetet i mbërthyer në mospërputhje me dëshirën e tij. Në jetën tonë të përditshme, ne (prentdojmë se) dëshirojmë gjëra të cilat ne nuk i dëshirojmë vërtetë, në mënyrë që në fund të fundit, gjëja më e keqe që mund të ndodhë është që të marrim atë që  “zyrtarisht” dëshirojmë. Kështu lumturia është në thelb hipokrite: është lumturia e ëndërrimit për gjëra që ne në të vërtetë nuk i duam.

 

Advertisements

Përsëritja dhe Postmoderniteti


Nga libri i Slavoj Zizek “Enjoy your Symptom!”
Përktheu: Arlind Manxhuka

Koncepti i Benjaminit për përsëritjen si pezëm, pezullim i vazhdueshmërisë historike, formon një kundërshtim të duhur ndaj këtij trajtimi (postmodern), që prej se, të dy termet këmbejnë ‘vlerat’ e tyre respektive: për Benjaminin,  ‘e vërteta’ shtrihet në anën e pezmit johistorik, përderisa Historia është gjithmonë ‘false’, një narracion i fituesit i cili legjitimon fitoren e tij duke prezentuar zhvillimin paraprak si vazhdimësi lineare që çon te triumfi i tij final.
Continue reading “Përsëritja dhe Postmoderniteti”

Izmir


Quhem Izmir
Jam fëmija imagjinar i nënës sime
emrin e mora prej një romi
dashnor i saj, kur ishin gjashtë vjeç
nëna më tha se poezia është pështjellim fjalësh
babai më dha sallatat e ngrohta të hamburgerëve të globalizmit
mërzinë e mësova vetë dhe iu thashë
që vuajtja s’është, pos përpëlitja e lindjes së poezisë

mendova gabim
pasthirrmat janë fjalët e vetme të vërteta
e frazat e shkruara mes luftrash
marrin vlerë pa të drejtë
lufta është e përditshmja
me zotrat e ndërgjegjës

quhem Izmir
dhe emri është një shpagim i historisë njerëzore
nëna ime humbi shumë kohë në redaktimin
e letrës së vetëvrasjes
s’e vrau as poezinë
jetoi me mallkimin që e refuzoi romin sepse ishte i zi
të dy do të ishin vrarë rrugës
sikur të kishte pirë ujë nga duart e tij
nën një mal me gështenja
ose do të bënin kurora me ujë ujëvare
dhe kurrë nuk do ta mësynin parajsës

quhem Izmir,
s’ka rëndësi sa vjeç
para meje ishte një Izmir tjetër
me alamet sy
me mimikë shumë të gjallë
mirësinë e mori me vete në fatin rom

quhem Izmir
nëna ime nuk bëri asnjë hap
për të flakur tutje asnjë emocion
nga dashuria për Izmirin
lotët i ngacmon me pamje të lajmeve ndërkombëtare

quhem Izmir,
jam pendesa e nënës sime

quhem Izmir
nuk më pëlqën Z-ja në emrin tim
nuk ka zonja e zotërinj në qenien time
nuk ka emocione të drunjta
ka përçmim për ata që iu frikuan fundit
ka veç kujtime si inçizime të turbullta
quhem Izmir
jam zemërgjerësia e babait tim
magjepsja e grave me sytë e zi
jam një poezi e mjegullt
rivale e festivaleve
ma gjasë jam analfabet
por di që poezia është një vdekje e vogël
vargu i saj i fundit është çasti pasorgazmik
nuk jam purgator
jam hapësira në mes dy të dashuruarve

Tinka Kurti

Cinizmi si formë e Ideologjisë


Koncepti më elementar i ideologjisë është ndoshta fraza më e njohur e Marksit në Kapital “Sie wissen das nicht, aber sie tun es” (“ju nuk e dini këtë, por prapë se prapë e bëni”). Koncepti i ideologjisë implikon një lloj naiviteti bazik, themelor: mospranimi i predispozitave, të kushteve efektive të saj, një distancë, një divergjencë të ashtuquajtur realitet social dhe pasqyrimi jonë i shtrembëruar, vetëdija jonë e rreme për të. Kjo është pse një “vetëdije e tillë naive” mund të paraqitet në një procedurë kritike-ideologjike. Qëllimi i kësaj procedure është të dërgojë një vetëdije ideologjike naive në pikën që ajo mund të pranojë kushtet e saja efektive, realitetin social që po e shtrembëron, dhe përmes këtij akti ta tretë vetëveten. Në versione më të sofistikuara të kritikëve të ideologjisë- që janë zhvilluar nga Shkolla e Frankfurtit, për shembull- nuk është vetëm një pyetje në gjërat që shohim (ky është, realiteti social) ashtu siç “vërtet janë”, të hedhjes larg të syzeve të ideologjisë; pika kryesore është të shohim se si realiteti në vetëvete nuk mund të riprodhojë vetëvetën pa të ashtuquajturën mistifikim ideologjik. Maska nuk është thjesht duke e fshehur gjendjen e vërtetë të gjërave; shtrembërimi ideologjik është i shkruar brenda  esencës së saj. Continue reading “Cinizmi si formë e Ideologjisë”

Vizatimet në mure nga Julio Cortazar


Tregimi i shkurtër “Vizatimet në Mure” nga shkrimtari argjentinas Julio Cortazar, flet për dy personazhe që nuk njihen por dialogojnë përmes vizatimeve të tyre në mure. Në këtë tregim të shkurtër, Cortazar na paraqet një marrëdhënie njerëzore që zhvillohet përmes fjalës dhe formës, përmes të thënshmes dhe të dukshmes si dhe na shpalosë një rezistencë retorike ndaj një regjimi totalitar. Continue reading “Vizatimet në mure nga Julio Cortazar”

Zizeku në lidhje me BREXIT


E dashur Britani,

Kur Stalini u pyet në fund të viteve 1920 se cila është më e keqe, e djathta apo e majta, ai u përgjigj me furi: “Të dyja janë më të kqija!” Dhe ky është reagimi im i parë në pyetjen ta lësh apo jo Bashkimin Evropian.
Continue reading “Zizeku në lidhje me BREXIT”

Çfarë duhet të bëhet?


Pra, çfarë është e nevojshme në një situatë të tillë të dëshpëruar? Çfarë duhet të bëjë Evropa? Fredric Jameson së fundmi propozoi utopinë e militarizimit global të shoqërisë si një mënyrë të emancipimit: ndërsa stagnimet e kapitalizmit global janë gjithnjë e më të dukshme, të gjitha ndryshimet e imagjinuara demokratike -bazës “nga poshtë” janë të dënuara që në fund të fundit të dështojën, kështu që e vetmja mënyrë për të thyer në mënyrë efektive rrethin vicioz të kapitalizmit global është një lloj i “militarizimit”, i cili është një tjetër emër për pezullimin e fuqisë vetërregulluese të ekonomisë. Ndoshta kriza e vazhdueshme e refugjatëve në Evropë ofron një mundësi për të testuar këtë opsion. Continue reading “Çfarë duhet të bëhet?”

Ekonomia Politike e Refugjatëve


Në këtë artikull ua paraqesim përkthimin e kapitullit të IV të librit ‘Kundër Shantazhit të dyfisht’ të shkruar nga Slavoj Zizek ku ky i fundit flet për refugjatët e në veçanti për valen e madhe të refugjatëve nga shtetet arabe. 

Continue reading “Ekonomia Politike e Refugjatëve”